1. Syýa aşa köp gurlanda näme bolýar?Syýanyň ýüzüne ultramelewşe şöhlesi köp düşende, ol barha gatylaşar diýen bir teoriýa bar. Adamlar bu gatylaşan syýa plýonkasyna başga bir syýa çap edip, ony ikinji gezek guradanda, ýokarky we aşaky syýa gatlaklarynyň arasyndaky ýelmeşme örän ýaramazlaşar.
Başga bir teoriýa, aşa berkimegiň syýanyň ýüzünde fotooksidlenme döretjekdigidir. Fotooksidlenme syýanyň plyonkasynyň ýüzündäki himiki baglanyşyklary ýok eder. Eger syýanyň plyonkasynyň ýüzündäki molekulýar baglanyşyklar zaýalansa ýa-da zaýalansa, onuň bilen başga bir syýa gatlagynyň arasyndaky ýelmeşme azalar. Aşa berkiýän syýa plyonkalary diňe bir az çeýe bolmak bilen çäklenmän, eýsem ýüzüniň döwülmegine hem meýilli.
2. Näme üçin käbir UV boýaglary beýlekilerinden has çalt gurýar?UV syýalar, adatça, belli substratlaryň aýratynlyklaryna we belli ulanylyşlaryň ýörite talaplaryna laýyklykda düzülýär. Himiki nukdaýnazardan, syýa näçe çalt gurysa, gurylaşandan soň onuň çeýeligi şonça-da pese gaçýar. Göz öňüne getirşiňiz ýaly, syýa gurylanda, syýa molekulalary özara baglanyşyk reaksiýalaryna gatnaşar. Eger bu molekulalar köp şahaly köp sanly molekulýar zynjyrlary emele getirse, syýa çalt gurylar, ýöne gaty çeýe bolmaz; eger bu molekulalar şahasyz az sanly molekulýar zynjyrlary emele getirse, syýa haýal guryýar, ýöne hökman gaty çeýe bolar. Syýalaryň köpüsi ulanylyş talaplaryna esaslanyp taýýarlanýar. Mysal üçin, membran açarlaryny öndürmek üçin niýetlenen syýalar üçin gurylanan syýa plýonkasy kompozit ýelmeşdirijiler bilen utgaşykly bolmaly we soňraky işlemelere, mysal üçin, şeker kesmek we kabartma ýaly işlemelere uýgunlaşmak üçin ýeterlik çeýe bolmaly.
Syýada ulanylýan himiki çig mallaryň substratyň ýüzü bilen reaksiýa girip bilmeýändigini bellemek gerek, ýogsam ol çatlamaga, döwülmäge ýa-da delaminasiýa sebäp bolar. Şeýle syýalar adatça haýal guraýar. Kartoçka ýa-da berk plastik görkezme tagtalaryny öndürmek üçin niýetlenen syýalar şeýle ýokary çeýelige mätäç däl we ulanylyş talaplaryna baglylykda çalt guraýar. Syýa çalt ýa-da haýal guraýarmy, biz soňky ulanylyşdan başlamaly. Bellemeli başga bir mesele, berkitme enjamlarydyr. Käbir syýalar çalt berkiýär, ýöne berkitme enjamlarynyň pes netijeliligi sebäpli, syýanyň berkitme tizligi haýallaýar ýa-da doly berkimeýär.
3. UV syýa ulanylanda polikarbonat (PC) plýonkasy näme üçin sary reňke öwrülýär?Polikarbonat tolkun uzynlygy 320 nanometrden az bolan ultramelewşe şöhlelerine duýgurdyr. Plýonkanyň ýüzüniň saralmagy fotooksidlenme sebäpli molekulýar zynjyryň döwülmeginden ýüze çykýar. Plastik molekulýar baglanyşyklar ultramelewşe şöhle energiýasyny özüne siňdirýär we erkin radikallary öndürýär. Bu erkin radikallar howadaky kislorod bilen reaksiýa girip, plastmassanyň daşky görnüşini we fiziki häsiýetlerini üýtgedýär.
4. Polikarbonat ýüzüniň sary reňkiniň öňüni nädip almaly ýa-da ony nädip ýok etmeli?Polikarbonat plyonkasyna çap etmek üçin UV syýa ulanylsa, onuň ýüzüniň sarylaşmagyny azaltmak mümkin, ýöne ony doly aradan aýyrmak mümkin däl. Demir ýa-da galliý goşulan berkidiji lampalary ulanmak bu sarylaşmagyň ýüze çykmagyny netijeli azaldyp biler. Bu lampalar polikarbonata zyýan ýetmezligi üçin gysga tolkunly ultramelewşe şöhleleriniň çykarylmagyny azaldar. Mundan başga-da, her bir syýa reňkiniň dogry berkidilmegi substratyň ultramelewşe şöhlesine düşmek wagtyny azaltmaga we polikarbonat plyonkasynyň reňkiniň üýtgemeginiň mümkinçiligini azaltmaga kömek eder.
5. UV çyrasyndaky sazlama parametrleri (dýuýmda watt) bilen radiometrde görýän görkezijilerimiziň (kwadrat santimetrde watt ýa-da kwadrat santimetrde milliwatt) arasynda nähili baglanyşyk bar?
Dýuýmdaky Watt, guradyjy lampanyň güýç birligi bolup, ol Om kanuny boýunça wolt (naprýaženiýe) x amper (tok) = watt (kuwwat); inedördül santimetrdäki watt ýa-da inedördül santimetrdäki milliwatt bolsa, radiometr guradyjy lampanyň aşagyndan geçende, birlik meýdana düşýän iň ýokary ýagtylygy (UB energiýasyny) görkezýär. Iň ýokary ýagtylyk, esasan, guradyjy lampanyň güýjüne baglydyr. Iň ýokary ýagtylygy ölçemek üçin watt ulanmagymyzyň sebäbi, esasan, ol guradyjy lampa tarapyndan sarp edilýän elektrik energiýasyny görkezýär. Guradyjy enjam tarapyndan kabul edilýän elektrik energiýasynyň mukdaryndan başga-da, iň ýokary ýagtylyga täsir edýän beýleki faktorlara reflektoryň ýagdaýy we geometriýasy, guradyjy lampanyň ýaşy we guradyjy lampa bilen guradyjy ýüzüniň arasyndaky aralyk girýär.
6. Millijoul bilen milliwattyň arasyndaky tapawut näme?Belli bir wagtyň dowamynda belli bir ýüze şöhlelendirilen umumy energiýa, adatça, tekiz santimetre joul ýa-da inedördül santimetre millijoul bilen görkezilýär. Ol, esasan, konweýer lentasynyň tizligine, berkidiji lampalaryň güýjüne, sanyna, ýaşyna, ýagdaýyna, şeýle hem berkidiji ulgamdaky şöhlelendirijileriň görnüşine we ýagdaýyna baglydyr. Belli bir ýüze şöhlelendirilen UB energiýasynyň ýa-da radiasiýa energiýasynyň güýji, esasan, watt/inedördül santimetr ýa-da milliwatt/inedördül santimetr bilen görkezilýär. Substratyň ýüzüne şöhlelendirilen UB energiýasy näçe ýokary bolsa, şonça-da köp energiýa syýa plýonkasyna aralaşýar. Milliwatt ýa-da millijoul bolsun, ony diňe radiometriň tolkun uzynlygyna duýgurlygy belli bir talaplara laýyk gelende ölçäp bolýar.
7. UV syýanyň dogry guratmagyny nädip üpjün edýäris?Syýa plyonkasy ilkinji gezek gatadyjy enjamdan geçende onuň gatadylmagy örän möhümdir. Dogry gatadyş substratyň deformasiýasyny, aşa gatadyşyny, gaýtadan çyglylanmagyny we ýeterlik derejede gatadyşyny azaldyp biler, şeýle hem syýa bilen ýumoryň arasyndaky ýa-da örtükleriň arasyndaky ýelmeşmäni optimizirläp biler. Ekran çap zawodlary önümçilik başlamazdan öň önümçilik parametrlerini kesgitlemelidir. UV syýanyň gatadyş netijeliligini barlamak üçin, substrat tarapyndan rugsat berilýän iň pes tizlikde çap edip başlap we öňünden çap edilen nusgalary gatadyp bileris. Soňra, gatadyş lampasynyň güýjüni syýa öndüriji tarapyndan görkezilen gymmata sazlaň. Gara we ak ýaly gatadyşy aňsat bolmadyk reňkler bilen iş salyşanda, gatadyş lampasynyň parametrlerini hem degişli derejede ýokarlandyryp bileris. Çap edilen kagyz sowandan soň, syýa plyonkasynyň ýelmeşmegini kesgitlemek üçin iki taraplaýyn kölege usulyny ulanyp bileris. Eger nusga synagdan ýeňil geçip bilse, kagyz konweýeriniň tizligini minutda 10 fut artdyryp bolýar, soňra syýa plýonkasy substrata ýapyşmagyny ýitirýänçä çap etmek we synag geçirmek bolýar, şeýle hem konweýer lentasynyň tizligi we bu wagtdaky berkitme lampasynyň parametrleri ýazylyp alynýar. Soňra konweýer lentasynyň tizligini syýa ulgamynyň aýratynlyklaryna ýa-da syýa üpjün edijisiniň maslahatlaryna laýyklykda 20-30% azaldyp bolýar.
8. Eger reňkler biri-birine gabat gelmese, aşa gatylaşmak barada alada etmelimi?Aşa berkleşme, syýa plyonkasynyň ýüzüniň UB şöhlesini köp özüne siňdirmegi bilen ýüze çykýar. Bu mesele wagtynda ýüze çykarylmasa we çözülmese, syýa plyonkasynyň ýüzü barha berkleşer. Elbetde, reňkli çap etmeýänimizçe, bu mesele barada köp alada etmeli däl. Şeýle-de bolsa, başga bir möhüm faktory, ýagny çap edilýän plyonkany ýa-da substraty göz öňünde tutmalydyrys. UB şöhlesi substrat ýüzleriniň köpüsine we belli bir tolkun uzynlygyndaky UB şöhlesine duýgur bolan käbir plastiklere täsir edip biler. Bu belli bir tolkun uzynlyklaryna duýgurlyk howadaky kislorod bilen birleşip, plastik ýüzüniň zaýalanmagyna sebäp bolup biler. Substrat ýüzündäki molekulýar baglanyşyklar bozulyp, UB syýa bilen substrat arasyndaky ýelmeşmäniň bozulmagyna sebäp bolup biler. Substrat ýüzüniň funksiýasynyň zaýalanmagy tapgyrlaýyn prosesdir we onuň alýan UB şöhle energiýasy bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
9. UV syýa ýaşyl syýamy? Näme üçin?Eridiji esasly syýalar bilen deňeşdirilende, UV syýalary hakykatdanam ekologiýa taýdan has arassadyr. UV şöhleleri bilen gurşalyp bilýän syýalar 100% gaty bolup biler, bu bolsa syýanyň ähli bölekleriniň soňky syýa plýonkasyna öwrüljekdigini aňladýar.
Beýleki tarapdan, ergin esasly boýaglar, boýag örtügi guradylanda atmosfera erginleri çykarýar. Erginler uçujy organiki birleşmeler bolany üçin, olar daşky gurşaw üçin zyýanlydyr.
10. Densitometrde görkezilýän dykyzlyk maglumatlarynyň ölçeg birligi näme?Optiki dykyzlygyň ölçeg birlikleri ýok. Densitometr çap edilen ýüzden şöhlelenen ýa-da geçirilýän ýagtylygyň mukdaryny ölçeýär. Densitometre birikdirilen fotoelektrik göz şöhlelenen ýa-da geçirilýän ýagtylygyň prosentini dykyzlyk gymmatyna öwrüp bilýär.
11. Dykyzlyga nähili faktorlar täsir edýär?Ekran çap etmekde dykyzlyk gymmatlyklaryna täsir edýän üýtgeýänler, esasan, syýa plyonkasynyň galyňlygy, reňki, pigment bölejikleriniň ölçegi we sany, şeýle hem substratyň reňkidir. Optiki dykyzlyk, esasan, syýa plyonkasynyň çylşyrymlygy we galyňlygy bilen kesgitlenýär, bu bolsa öz gezeginde pigment bölejikleriniň ölçegine we sanyna, şeýle hem olaryň ýagtylygy siňdiriş we saçraýyş häsiýetlerine täsir edýär.
12. Din derejesi näme?Din/sm ýüz dartgynyny ölçemek üçin ulanylýan birlikdir. Bu dartgynlyk belli bir suwuklygyň (ýüz dartgyny) ýa-da gaty jisimiň (ýüz energiýasynyň) molekulaara çekilişinden ýüze çykýar. Amaly maksatlar üçin, biz adatça bu parametri din derejesi diýip atlandyrýarys. Dinin derejesi ýa-da belli bir substratyň ýüz energiýasy onuň çyglylygyny we syýa ýelmeşmegini görkezýär. Ýüz energiýasy maddanyň fiziki häsiýetidir. Çap etmekde ulanylýan köp plýonkalar we substratlar 31 din/sm polietilen we 29 din/sm polipropilen ýaly çap derejesi pes, şonuň üçin ýörite bejergi talap edýär. Dogry bejergi käbir substratlarda din derejesini ýokarlandyryp biler, ýöne diňe wagtlaýynça. Çap etmäge taýýar bolanyňyzda, substratyň din derejesine täsir edýän başga faktorlar hem bar, mysal üçin: bejergileriň wagty we sany, saklamak şertleri, daşky gurşawyň çyglylygy we tozan derejesi. Din derejesi wagtyň geçmegi bilen üýtgeýändigi sebäpli, köp printerler çap etmezden öň bu plýonkalary gaýtadan bejermegiň ýa-da gaýtadan bejermegiň zerurdygyny duýýarlar.
13. Ot bilen işlenilmegi nähili amala aşyrylýar?Plastikler öz tebigaty boýunça gözeneksizdir we inert ýüze (pes ýüz energiýasyna) eýedir. Ýalyň bilen işlemek, substrat ýüzüniň din derejesini ýokarlandyrmak üçin plastikleri öňünden işlemek usulydyr. Plastik çüýşe çap etmek ulgamyndan başga-da, bu usul awtoulag we plýonka gaýtadan işleýän senagatda hem giňden ulanylýar. Ýalyň bilen işlemek diňe bir ýüz energiýasyny artdyrman, eýsem ýüziň hapalanmagyny hem aradan aýyrýar. Ýalyň bilen işlemek birnäçe çylşyrymly fiziki we himiki reaksiýalary öz içine alýar. Ýalyň bilen işlemegiň fiziki mehanizmi, ýokary temperaturaly ýalyň substrat ýüzündäki ýag we hapa zatlara energiýa geçirýändiginden, olaryň gyzgynlyk astynda bugarmagyna we arassalaýjy rol oýnamagyna sebäp bolýandygyndan ybaratdyr; we onuň himiki mehanizmi, ýalyň güýçli oksidleýji häsiýetlere eýe bolan köp sanly ionlary öz içine alýandygyndan ybaratdyr. Ýokary temperaturada, ol işlenilen obýektiň ýüzü bilen reaksiýa girip, işlenilen obýektiň ýüzünde zarýadly polýar funksional toparlaryň gatlagyny emele getirýär, bu bolsa onuň ýüz energiýasyny artdyrýar we şeýdip suwuklyklary siňdirmek ukybyny ýokarlandyrýar.
14. Koronawirus bejergisi näme?Korona razrýady din derejesini ýokarlandyrmagyň başga bir usulydyr. Mediýa rolikine ýokary naprýaženiýe bermek arkaly daş-töweregindäki howa ionlaşdyrylyp bilner. Substrat bu ionlaşdyrylan ýerden geçende, materialyň ýüzündäki molekulýar baglanyşyklar bozular. Bu usul adatça inçe plýonkaly materiallary aýlawly çap etmekde ulanylýar.
15. Plastifikator PVH-däki syýanyň ýelmeşmegine nähili täsir edýär?Plastifikator çap edilen materiallary ýumşak we çeýe edýän himiki maddadyr. Ol PVH-de (poliwinilhlorid) giňden ulanylýar. Çeýe PVH-e ýa-da beýleki plastmassalara goşulýan plastifikatoryň görnüşi we mukdary, esasan, adamlaryň çap edilen materialyň mehaniki, ýylylyk ýaýradyjy we elektrik häsiýetlerine bolan talaplaryna baglydyr. Plastifikatorlar substratyň ýüzüne göçmek we syýanyň ýelmeşmegine täsir etmek mümkinçiligine eýedir. Substratyň ýüzünde galýan plastifikatorlar substratyň ýüz energiýasyny azaldýan hapalandyryjydyr. Ýüzde näçe köp hapalandyryjy bolsa, ýüz energiýasy şonça-da pes we syýa bilen ýelmeşmegi az bolar. Munuň öňüni almak üçin, çap etmek mümkinçiligini ýokarlandyrmak üçin substratlary çap etmezden öň ýumşak arassalaýjy ergin bilen arassalap bolýar.
16. Gutarmak üçin näçe lampa gerek?Syýa ulgamy we substratyň görnüşi dürli-dürli bolsa-da, umuman, bir lampanyň berkidiji ulgamy ýeterlikdir. Elbetde, ýeterlik býujetiňiz bolsa, berkidiji tizligi ýokarlandyrmak üçin iki lampaly berkidiji enjamy hem saýlap bilersiňiz. Iki berkidiji lampanyň birinden has gowy bolmagynyň sebäbi, iki lampaly ulgamyň substrata şol bir konweýer tizliginde we parametr sazlamalarynda has köp energiýa berip bilmegidir. Göz öňünde tutmaly esasy meseleleriň biri, berkidiji enjamyň çap edilen syýany adaty tizlikde guradyp bilmegidir.
17. Syýanyň ýapyşyklygy çap edilmegine nähili täsir edýär?Siýalaryň köpüsi tiksotropikidir, bu bolsa olaryň ýapyşyklygynyň kesişme, wagt we temperatura bilen üýtgeýändigini aňladýar. Mundan başga-da, kesiş tizligi näçe ýokary bolsa, syýanyň ýapyşyklygy şonça-da pes bolýar; daşky gurşawyň temperaturasy näçe ýokary bolsa, syýanyň ýyllyk ýapyşyklygy şonça-da pes bolýar. Ekranly çap syýalary, adatça, çaphanada gowy netijeleri gazanýar, ýöne käwagt çaphananyň sazlamalaryna we çaphanadan öňki sazlamalara baglylykda çap etmekde kynçylyklar ýüze çykýar. Çaphanadaky syýanyň ýapyşyklygy hem syýa kartrijinde onuň ýapyşyklygyndan tapawutlanýar. Siýa öndürijileri öz önümleri üçin belli bir ýapyşyklyk aralygyny kesgitleýärler. Gaty inçe ýa-da ýapyşyklygy gaty pes bolan syýalar üçin ulanyjylar degişli goýaldyjylary hem goşup bilerler; gaty galyň ýa-da gaty ýokary ýapyşykly bolan syýalar üçin ulanyjylar suwuklandyryjylary hem goşup bilerler. Mundan başga-da, önüm barada maglumat almak üçin syýa üpjün edijisi bilen hem habarlaşyp bilersiňiz.
18. UV boýaglarynyň durnuklylygyna ýa-da saklanyş möhletine nähili faktorlar täsir edýär?Syýalaryň durnuklylygyna täsir edýän möhüm faktor syýanyň saklanyşydyr. UV syýalar, adatça, metal syýa kartrijlerinde däl-de, plastik syýa kartrijlerinde saklanýar, sebäbi plastik gaplaryň belli bir derejede kislorod geçirgenligi bar, bu bolsa syýanyň ýüzi bilen gapyň gapagynyň arasynda belli bir howa boşlugynyň bolmagyny üpjün edip biler. Bu howa boşlugy, esasanam howadaky kislorod, syýanyň wagtyndan öň özara baglanyşmagyny azaltmaga kömek edýär. Gaplamadan başga-da, syýa gapjygynyň temperaturasy hem olaryň durnuklylygyny saklamak üçin möhümdir. Ýokary temperatura wagtyndan öň reaksiýalara we syýalaryň özara baglanyşmagyna sebäp bolup biler. Asyl syýa formulasyna girizilen düzedişler syýanyň saklanyş durnuklylygyna hem täsir edip biler. Goşundylar, esasanam katalizatorlar we fotoinisiatorlar, syýanyň saklanyş möhletini gysgaldyp biler.
19. Galypdaky etiketka (IML) bilen galypdaky bezeg (IMD) arasyndaky tapawut näme?Galypdaky etiketka we galypdaky bezeg esasan bir zady aňladýar, ýagny galypda etiketka ýa-da bezeg plýonkasy (öňünden ýasalan ýa-da bolmadyk) ýerleşdirilýär we bölek emele getirilýän mahaly ereýän plastik ony goldaýar. Birinjisinde ulanylýan etiketkalar grawýura, ofset, fleksografik ýa-da ekran çap etmek ýaly dürli çap tehnologiýalary arkaly öndürilýär. Bu etiketkalar adatça materialyň diňe ýokarky ýüzünde çap edilýär, çap edilmedik tarapy bolsa inýeksiýa galypyna birikdirilýär. Galypdaky bezeg esasan berk bölekleri öndürmek üçin ulanylýar we adatça açyk plýonkanyň ikinji ýüzünde çap edilýär. Galypdaky bezeg adatça ekran printeri arkaly çap edilýär we ulanylýan plýonkalar we UV boýaglary inýeksiýa galypyna gabat gelmelidir.
20. Reňkli UV syýalary gutlamak üçin azot gutujygy ulanylsa näme bolar?Çap edilen önümleri saklamak üçin azot ulanýan berkitme ulgamlary on ýyldan gowrak wagt bäri bar. Bu ulgamlar, esasan, dokma önümleriniň we membran açarlarynyň berkitme prosesinde ulanylýar. Kislorodyň ýerine azot ulanylýar, sebäbi kislorod boýaglaryň berkimegine päsgel berýär. Şeýle-de bolsa, bu ulgamlardaky lampalardan çykýan ýagtylyk örän çäkli bolany üçin, olar pigmentleri ýa-da reňkli boýaglary berkitmekde gaty netijeli däl.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 24-nji oktýabry
