UV tehnologiýasy köp adamlar tarapyndan senagat örtüklerini berkitmegiň "ösüp gelýän" tehnologiýasy hasaplanýar. Senagat we awtoulag örtükleri senagatynda köp adamlar üçin täze bolsa-da, beýleki pudaklarda otuz ýyldan gowrak wagt bäri bar...
UV tehnologiýasy köp adamlar tarapyndan senagat örtüklerini berkitmegiň "ösüp gelýän" tehnologiýasy hasaplanýar. Senagat we awtoulag örtükleri senagatynda köp adamlar üçin täze bolsa-da, beýleki pudaklarda otuz ýyldan gowrak wagt bäri bar. Adamlar her gün UV bilen örtülen winil pol önümleriniň üstünde ýörýärler we köpümiziň öýlerimizde olar bar. UV berkitme tehnologiýasy sarp ediş elektronikasy senagatynda hem möhüm rol oýnaýar. Mysal üçin, jübi telefonlar babatda UV tehnologiýasy plastik korpuslaryň örtüginde, içki elektronikany goramak üçin örtüklerde, UV ýelmeşdiriji böleklerinde we hatda käbir telefonlarda duş gelýän reňkli ekranlaryň önümçiliginde ulanylýar. Şonuň ýaly-da, optiki süýüm we DVD/CD senagatlary diňe UV örtüklerini we ýelmeşdiriji maddalary ulanýarlar we UV tehnologiýasy olaryň ösüşine mümkinçilik bermedik bolsa, häzirki wagtda biziň bilşimiz ýaly bolmazdy.
UB şöhlelenmesi näme? Iň ýönekeý aýdylanda, bu UB energiýasy bilen başlanýan we dowam edýän himiki proses arkaly örtükleri özara baglanyşdyrmak (gutarmak) prosesidir. Bir minutdan az wagtyň içinde örtük suwuklykdan gaty ýagdaýa öwrülýär. Käbir çig mallarda we örtükdäki smolalaryň funksiýalarynda düýpli tapawutlar bar, ýöne olar örtük ulanyjysy üçin açykdyr.
Howa atomizirlenen püskürtüji tabançalar, HVLP, aýlawly jaňlar, akym örtügi, rulon örtügi we beýleki enjamlar ýaly adaty ulanylyş enjamlary UV örtüklerini ulanýar. Şeýle-de bolsa, örtük ulanylandan we ergin ýalpyldawuklanandan soň termal peje gitmegiň ýerine, örtük gatyşmagy gazanmak üçin zerur bolan iň az energiýa mukdary bilen örtügi ýagtylandyrýan usulda gurnalan UV lampa ulgamlary tarapyndan döredilýän UV energiýasy bilen gurşalýar.
UV tehnologiýasynyň aýratynlyklaryny ulanýan kompaniýalar we pudaklar girdejini ýokarlandyrmak bilen birlikde ýokary önümçilik netijeliligini we ýokary hilli ahyrky önümi üpjün etmek arkaly adatdan daşary gymmatlyk gazandylar.
UV-nyň aýratynlyklaryny ulanmak
Esasy aýratynlyklary nämelerden peýdalanyp bolýar? Birinjiden, öň belläp geçişimiz ýaly, gataplaşma örän çalt bolýar we otagyň temperaturasynda amala aşyrylyp bilner. Bu bolsa ýylylyga duýgur substratlaryň netijeli gataplaşmagyna mümkinçilik berýär we ähli örtükler örän çalt gataplaşyp bilner. Eger prosesiňizdäki çäklendirme (çüýşe boýuny) uzak gataplaşma wagty bolsa, UB gataplaşma öndürijiligiň açarydyr. Şeýle hem, tizlik has az ýer bilen prosesse mümkinçilik berýär. Deňeşdirmek üçin, 15 fpm tizlikde 30 minut bişirmegi talap edýän adaty örtük peçde 450 fut konweýer talap edýär, UB gataplaşma örtügi bolsa diňe 25 fut (ýa-da ondan az) konweýer talap edip biler.
UV çarpaz baglanyşyk reaksiýasy has ýokary fiziki berklige eýe bolan örtügi emele getirip biler. Örtükler pol örtügi ýaly ulanyşlar üçin berk bolup bilse-de, olar örän çeýe bolup hem bilner. Awtomobil ulanyşlarynda örtükleriň iki görnüşi hem, berk we çeýe bolup ulanylýar.
Bu aýratynlyklar awtoulag örtükleri üçin UB tehnologiýasynyň dowamly ösmeginiň we ornaşmagynyň hereketlendiriji güýji bolup durýar. Elbetde, senagat örtükleriniň UB bilen gurşalyp alynmagy bilen baglanyşykly kynçylyklar bar. Proses eýesi üçin esasy alada çylşyrymly bölekleriň ähli ýerlerini UB energiýasyna sezewar etmek ukybydyr. Örtügiň tutuş ýüzi örtügi gurşatmak üçin zerur bolan iň az UB energiýasyna sezewar edilmelidir. Bu bolsa bölegiň, bölekleriň tekjelenmeginiň we kölege zolaklaryny aýyrmak üçin lampalaryň düzülişiniň ünsli seljermesini talap edýär. Şeýle-de bolsa, lampalarda, çig mallarda we taýýarlanan önümlerde bu çäklendirmeleriň köpüsini ýeňip geçýän ep-esli ösüşler boldy.
Awtomobiliň öň tarapyndaky yşyklandyryş
UV şöhleleriniň standart tehnologiýa öwrülen awtoulag ulanylyşynyň aýratyn ugry awtoulagyň öň tarapdaky yşyklandyryş senagatynda bolup, bu ýerde UV örtükleri 15 ýyldan gowrak wagt bäri ulanylýar we häzir bazaryň 80% -ni eýeleýär. Faralar örtülmeli iki esasy bölekden - polikarbonat linzadan we şöhlelendiriji korpusdan ybarat. Linza polikarbonaty howa şertlerinden we fiziki täsirlerden goramak üçin örän berk, dyrnaklanmaga çydamly örtügi talap edýär. Çyzyklandyryjy korpusda substraty ýapýan we metallaşmak üçin örän tekiz ýüz berýän UV esasy örtük (primer) bar. Çyzyklandyryjy esasy örtük bazary häzir esasan 100% UV bilen gurşalandyryldy. Ulanylmagyň esasy sebäpleri öndürijiligiň ýokarlanmagy, prosesiň az ýeri we örtügiň ýokary öndürijilik häsiýetleri boldy.
Ulanylýan örtükler ultramelewşe şöhleleri bilen gurlan bolsa-da, olaryň düzüminde ergin bar. Şeýle-de bolsa, artykmaç sepilen maddalaryň köpüsi gaýtadan işlenip, gaýtadan işlenýär we 100% -e golaý geçiş netijeliligine ýetilýär. Geljekki ösüş üçin esasy üns gaty maddalary 100% -e çenli artdyrmak we oksidleýji maddalara bolan zerurlygy aradan aýyrmakdyr.
Daşky plastik bölekler
Az bilinýän ulanylyşlaryň biri, reňkli göwre gapdalyndaky galyplaryň üstünde UV şöhleleri bilen berklenýän açyk örtügiň ulanylmagydyr. Ilki başda bu örtük winil göwre gapdalyndaky galyplaryň daşky täsirinde sary reňkiň döremegini azaltmak üçin işlenip düzüldi. Galyplama düşen zatlardan ýarylmazlyk üçin örtük örän berk we çeýe bolmalydy. Bu ulanylyşda UV örtükleriniň ulanylmagynyň sebäpleri berklenmegiň tizligi (kiçi proses yzlary) we ýokary öndürijilik häsiýetleridir.
SMC göwde panelleri
List galyplaýjy garyndy (SMC) 30 ýyldan gowrak wagt bäri polatdan alternatiw hökmünde ulanylyp gelinýän kompozit materialdyr. SMC listlere guýlan aýna süýümi bilen doldurylan poliester reçineden ybarat. Soňra bu listler gysyşly galyba ýerleşdirilip, göwde panellerine emele getirilýär. SMC saýlanyp bilner, sebäbi ol kiçi önümçilik tapgyrlary üçin gural çykdajylaryny azaldýar, agramy azaldýar, çukurlara we korroziýa garşylygyny üpjün edýär we stilistlere has giňişlik berýär. Şeýle-de bolsa, SMC-ni ulanmakdaky kynçylyklaryň biri detaly ýygnamak zawodynda tamamlamakdyr. SMC gözenekli substratdyr. Kuzow paneli, häzirki wagtda ulagda, arassa boýag peçinden geçirilende, "gözeneklilik ýarylmagy" diýlip atlandyrylýan boýag kemçiligi ýüze çykyp biler. Bu bolsa azyndan nokatly abatlaýyş işlerini talap eder ýa-da ýeterlik "ýarylmalar" bolsa, göwde örtügini doly täzeden boýamagy talap eder.
Üç ýyl mundan ozal, bu kemçiligi aradan aýyrmak üçin BASF Coatings kompaniýasy UV/termal gibrid germetikleýjini söwda taýdan satdy. Gibrid germetikleýjini ulanmagyň sebäbi, artykmaç sepilen maddanyň möhüm bolmadyk ýüzlerde germetikleşjekdigidir. "Gözeneklilik dökülmelerini" aradan aýyrmagyň esasy ädimi UV energiýasyna sezewar bolmakdyr, bu bolsa möhüm ýüzlerde açyk örtügiň özara baglanyşyk dykyzlygyny ep-esli ýokarlandyrýar. Eger germetikleýji minimal UV energiýasyny almasa, örtük ähli beýleki öndürijilik talaplaryna laýyk gelýär.
Bu ýagdaýda iki gezek berkitme tehnologiýasynyň ulanylmagy, ýokary gymmatly ulanylyşda örtük üçin howpsuzlyk faktoryny üpjün edip, UV berkitmesini ulanmak arkaly täze örtük häsiýetlerini üpjün edýär. Bu ulanylyş diňe bir UV tehnologiýasynyň özboluşly örtük häsiýetlerini nädip üpjün edip biljekdigini görkezmek bilen çäklenmän, eýsem, UV berkitme örtük ulgamynyň ýokary gymmatly, ýokary göwrümli, uly we çylşyrymly awtoulag böleklerinde hem ulanylyp biljekdigini görkezýär. Bu örtük takmynan bir million kuzow panellerinde ulanyldy.
OEM açyk palto
Iň ýokary görünýän UB tehnologiýasy bazarynyň segmenti awtoulagyň daşky kuzow paneliniň A synp örtükleri bolup durýar diýip jedelleşip bolýar. “Ford Motor Company” 2003-nji ýylda Demirgazyk Amerika halkara awtoulag sergisinde “Concept U” awtoulagynyň prototip awtoulagynda UB tehnologiýasyny görkezdi. Görkezilen örtük tehnologiýasy “Akzo Nobel Coatings” tarapyndan işlenip düzülen we üpjün edilen UB şöhlesi bilen gurşalan arassa örtükdi. Bu örtük dürli materiallardan ýasalan aýry-aýry kuzow panellerine çalyndy we gurşady.
Fransiýada iki ýylda bir gezek geçirilýän esasy global awtoulag örtükleri konferensiýasy bolan Surcarda DuPont Performance Coatings we BASF kompaniýalary 2001-nji we 2003-nji ýyllarda awtoulag arassa örtükleri üçin UB şöhlesi bilen guratmak tehnologiýasy boýunça tanyşdyryşlar geçirdiler. Bu ösüşiň esasy sebäbi boýag — dyrnaklara we çyzyklara garşylyk görkezmek üçin esasy müşderi kanagatlanmak meselesini gowulandyrmakdyr. Iki kompaniýa hem gibrid guratmak (UB we termal) örtüklerini işläp düzdüler. Gibrid tehnologiýa ýoluny dowam etdirmegiň maksady maksatly öndürijilik häsiýetlerine ýetmek bilen birlikde UB şöhlesi bilen guratmak ulgamynyň çylşyrymlylygyny azaltmakdyr.
“DuPont” we “BASF” kompaniýalary öz desgalarynda synag liniýalaryny gurnadylar. Wuppertaldaky “DuPont” liniýasy bedenleriň hemmesini berkitmäge ukyplydyr. Örtük kompaniýalary diňe bir gowy örtük işini görkezmek bilen çäklenmän, eýsem reňk çyzgysynyň çözgüdini hem görkezmelidirler. “DuPont” tarapyndan agzalýan UB/termiki berkitmegiň beýleki artykmaçlyklarynyň biri, termiki peçiň uzynlygyny azaltmak arkaly gutarnykly çyzgyň arassa örtük böleginiň uzynlygyny 50% azaltmagyň mümkindigidir.
Inženerçilik tarapyndan, “Dürr System GmbH” kompaniýasy UV şöhlelenmesi bilen gurşamak üçin ýygnamak zawodynyň konsepsiýasy barada tanyşdyryş geçirdi. Bu konsepsiýalardaky esasy üýtgeýjileriň biri UV şöhlelenmesi bilen gurşamak prosesiniň gutarnykly liniýada ýerleşýän ýeri boldy. Inženerçilik çözgütleri termal peçden öň, içinde ýa-da soň UV lampalaryny ýerleşdirmegi öz içine aldy. “Dürr” häzirki wagtda işlenip düzülýän formulalary öz içine alýan proses wariantlarynyň köpüsi üçin inženerçilik çözgütleriniň bardygyny duýýar. “Fusion UV Systems” kompaniýasy şeýle hem täze guraly — awtoulag kuzowlary üçin UV şöhlelenmesi bilen gurşamak prosesiniň kompýuter simulýasiýasyny hödürledi. Bu işlenip düzüliş ýygnamak zawodlarynda UV şöhlelenmesi bilen gurşamak tehnologiýasynyň ornaşdyrylmagyny goldamak we çaltlaşdyrmak üçin amala aşyryldy.
Beýleki programmalar
Awtomobil salonlarynda ulanylýan plastik örtükler, legir diskler we teker örtükleri üçin örtükler, uly reňkli galyplanan bölekleriň we kapotyň aşagyndaky bölekleriň üstünden açyk örtükler üçin işläp düzmek işleri dowam edýär. UV prosesi durnukly berkitme platformasy hökmünde tassyklanmagyny dowam etdirýär. Hakykatdanam üýtgeýän zat, UV örtükleriniň has çylşyrymly, ýokary gymmatly böleklere geçmegidir. Bu prosessiň durnuklylygy we uzak möhletli ýaşaýşy öňdäki yşyklandyryş ulanylyşynda görkezildi. Ol 20 ýyldan gowrak wagt mundan ozal başlandy we häzir senagat standartydyr.
UV tehnologiýasynyň käbirleriniň "gowy" hasaplaýan zady bar bolsa-da, pudagyň bu tehnologiýa bilen etmek isleýän zady, gutaryjylaryň meseleleri üçin iň gowy çözgütleri hödürlemekdir. Hiç kim tehnologiýa üçin tehnologiýany ulanmaýar. Ol gymmatlyk getirmelidir. Gymmatlyk gurylygyň tizligi bilen baglanyşykly öndürijiligiň ýokarlanmagy görnüşinde gelip biler. Ýa-da häzirki tehnologiýalar bilen gazanyp bilmedik gowulandyrylan ýa-da täze häsiýetlerden gelip biler. Bu, örtük az wagt üçin hapa açyk bolany üçin, ilkinji gezek ulanylýan ýokary hilli önümlerden gelip çykyp biler. Bu, desgaňyzdaky uçujy birikmeleri azaltmak ýa-da ýok etmek üçin serişde bolup biler. Bu tehnologiýa gymmatlyk getirip biler. UV senagaty we gutaryjylar gutaryjynyň girdejisini ýokarlandyrýan çözgütleri döretmek üçin bilelikde işlemegini dowam etdirmelidirler.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 14-nji marty
