Mümkinçiligi baha berýänler üçin ILKINJI WE esasy görkeziji ilatdyr, ol umumy bazaryň (TAM) möçberini kesgitleýär. Şonuň üçin kompaniýalar Hytaýa we şol sarp edijilere çekildi.
Ilatyň ýaş düzümi, girdejiler we çydamly we çydamsyz soňky ulanyş bazarlarynyň ösüşi, şeýle hem beýleki faktorlar plastik reçine islegine täsir edýär.
Ýöne ahyrsoňy, şu faktorlaryň ählisini seljerenden soň, birhasaplamak üçin islegi ilatyň sanyna bölýäradam başyna düşýän isleg, dürli bazarlary deňeşdirmek üçin esasy görkezijidir.
Demograflar geljekki ilatyň ösüşini täzeden gözden geçirmäge başladylar we Afrikada dogumlylyk derejesiniň peselmegi we Hytaýda we başga-da birnäçe ýurtlarda dogumlylyk derejesiniň pes bolmagy sebäpli dünýä ilatynyň has çalt we has pes derejä düşjekdigi barada netijä gelýärler, bu bolsa hiç haçan dikeldilmegi mümkin däl. Bu bolsa global bazaryň çaklamalaryny we dinamikasyny bozup biler.
Hytaýyň ilaty 1950-nji ýyldaky 546 milliondan 2020-nji ýylda resmi taýdan 1,43 milliarda ýetdi. 1979-2015-nji ýyllar aralygynda geçirilen bir çaga syýasaty dogluş derejesiniň peselmegine, erkekleriň/aýallaryň gatnaşygynyň bozulmagyna we ilatyň iň ýokary derejesine ýetmegine getirdi, Hindistan bolsa häzirki wagtda Hytaýyň ornuny tutup, iň köp ilatly ýurt boldy.
Birleşen Milletler Guramasy Hytaýyň ilatynyň 2050-nji ýylda 1,26 milliarda, 2100-nji ýyla çenli bolsa 767 milliona düşmegini çaklaýar. Bu görkezijiler BMG-niň öňki çaklamalaryndan degişlilikde 53 million we 134 million adam az.
Demograflaryň ýakynda geçiren seljermeleri (Şanhaý Ylymlar Akademiýasy, Awstraliýanyň Wiktoriýa uniwersiteti we ş.m.) bu çaklamalaryň arkasyndaky demografik çaklamalary sorag astyna alýar we Hytaýyň ilatynyň 2050-nji ýylda 1,22 milliarda, 2100-nji ýylda bolsa 525 milliona çenli azalyp biljekdigine garaşylýar.
Dogluş statistikasy boýunça soraglar
Wiskonsin uniwersitetiniň demografiýaçysy Ýi Fuşian häzirki Hytaý ilaty we geljekki ýol baradaky çaklamalary sorag astyna aldy. Ol Hytaýyň demografik maglumatlaryny öwrendi we habar berlen dogluşlar bilen çagalar üçin sanjymlaryň sanynyň we başlangyç mekdebe kabul edilişiniň arasyndaky gapma-garşylyklar ýaly aýdyň we ýygy-ýygydan gabat gelýän gapma-garşylyklary tapdy.
Bularyň biri-birine parallel bolmaly, ýöne beýle däl. Analitikler ýerli häkimiýetleriň maglumatlary köpeltmäge güýçli höweslendirmeleriniň bardygyny görýärler. Occam's Razor-y şöhlelendirip, iň ýönekeý düşündiriş dogluşlaryň hiç haçan bolmandygydyr.
Ýi Hytaýyň ilatynyň 2020-nji ýylda 1,42 milliard däl-de, 1,29 milliard bolandygyny, ýagny 130 milliondan gowrak adamyň azdygyny çaklaýar. Bu ýagdaý ykdysady hereketlendirijiniň togtadylan demirgazyk-gündogar Hytaýda has ýiti. Ýi pes dogumlylyk derejesi bilen - 0,8 bilen çalşyryş derejesi 2,1 bolanda - Hytaýyň ilatynyň 2050-nji ýylda 1,10 milliarda, 2100-nji ýylda bolsa 390 milliona düşjekdigini çaklady. Onuň has pes çaklamasynyň bardygyny belläň.
Hytaýyň ilatynyň häzirki habar berlenden 250 million az bolmagynyň mümkindigi barada başga çaklamalary gördük. Hytaý global plastik smola isleginiň takmynan 40% -ini düzýär we şonuň üçin ilat we beýleki faktorlar bilen baglanyşykly alternatiw geljekler global plastik smola isleginiň dinamikasyna düýpli täsir edýär.
Hytaýyň häzirki wagtda adam başyna düşýän smola islegi häzirki wagtda ösen ykdysadyýetleriň köpüsine garanyňda has ýokary, bu bolsa taýýar önümleriň eksportyndaky plastmassanyň möçberiniň we Hytaýyň "dünýä fabrikasy" hökmündäki rolunyň netijesidir. Bu üýtgeýär.
Senariýalar bilen tanyşdyryş
Şuny göz öňünde tutup, biz Ýi Fuşianyň käbir çaklamalaryny gözden geçirdik we Hytaýyň ilatynyň we plastmassa isleginiň geljegi barada alternatiw senariý işläp düzdik. Esasy görkeziji hökmünde biz Hytaýyň ilaty boýunça 2024-nji ýyl üçin BMG-niň çaklamalaryny ulanýarys.
BMG-niň Hytaýyň ilaty baradaky bu iň soňky çaklamasy öňki baha berişlerden aşaky tarapa gaýtadan gözden geçirildi. Soňra biz ICIS-iň 2050-nji ýyla çenli iň soňky üpjünçilik we isleg maglumat bazasynyň çaklamalaryny ulandyk.
Bu, Hytaýyň adam başyna düşýän esasy smolalara - akrilonitril butadien stirolyna (ABS), polietilene (PE), polipropilene (PP), polistirola (PS) we poliwinilhloridine (PVC) bolan isleginiň 2020-nji ýyldaky 73 kg-dan 2050-nji ýylda 144 kg-a çenli ýokarlanandygyny görkezýär.
Şeýle hem, biz 2050-nji ýyldan soňky döwri öwrendik we adam başyna düşýän smola isleginiň 2060-njy ýyllarda has-da 150 kg-a çenli ýokarlanjakdygyny, soňra asyryň ahyryna golaý pese gaçjakdygyny - 2100-nji ýylda 141 kg-a çenli ýokarlanjakdygyny çakladyk - bu ösüş we ösýän ykdysadyýetlere mahsus bolan ýol. Mysal üçin, ABŞ-nyň bu smolalara bolan adam başyna düşýän islegi 2004-nji ýylda 101 kg-a ýetdi.
Başga bir senariýa üçin, biz 2020-nji ýylda ilatyň 1,42 milliard bolandygyny, ýöne geljekde dogluş derejesiniň ortaça 0,75 dogluş boljakdygyny çakladyk, netijede 2050-nji ýylda ilatyň 1,15 milliard, 2100-nji ýylda bolsa ilatyň 373 million boljakdygyny göz öňünde tutduk. Biz bu senariýany "Dire Demographics" diýip atlandyrdyk.
Bu senariýada, ykdysady kynçylyklar sebäpli smola isleginiň has ir we has pes derejede ýetişjekdigini hem çakladyk. Bu Hytaýyň orta girdejili ýurt derejesinden çykyp ösen ykdysadyýete öwrülmezligi bilen baglanyşyklydyr.
Demografik dinamika ykdysady taýdan köp kynçylyklary döredýär. Bu ýagdaýda, Hytaý beýleki ýurtlaryň täzeden gurluşyk başlangyçlary we söwda dartgynlylygy sebäpli global önümçilik önümçiliginiň paýyny ýitirýär, bu bolsa esasy ýagdaýa garanyňda taýýar önümleriň eksportynyň pes bolmagy sebäpli plastikleriň möçberiniň peselmegine getirýär.
Şeýle hem, hytaý ykdysadyýetinde hyzmat pudagynyň paýynyň artjakdygyny çaklaýarys. Mundan başga-da, emläk we bergi meseleleri 2030-njy ýyllarda ykdysady dinamika täsir edýär. Gurluşyk özgertmeleri dowam edýär. Bu ýagdaýda, biz adam başyna düşýän smola isleginiň 2020-nji ýyldaky 73 kg-dan 2050-nji ýylda 101 kg-a çenli ýokarlanyp, 104 kg-a ýetjekdigini modelleşdirdik.
Senariýalaryň netijeleri
Esasy ýagdaýa görä, esasy smolalara bolan isleg 2020-nji ýyldaky 103,1 million tonnadan ýokarlanýar we 2030-njy ýyllarda ýetişip başlaýar we 2050-nji ýylda 188,6 million tonna ýetýär. 2050-nji ýyldan soň ilatyň azalmagy we ösýän bazar/ykdysady dinamika islege ýaramaz täsir edýär we ol 2100-nji ýylda 89,3 million tonna düşýär. Bu 2020-nji ýyldan öňki islege laýyk gelýän derejedir.
Dire Demographics senariýasy boýunça ilata has pessimist garaýyş we ykdysady dinamizmiň peselmegi bilen, esasy smola islegi 2020-nji ýyldaky 103,1 million tonnadan ýokarlanýar we 2030-njy ýyllarda ýetişip başlaýar we 2050-nji ýylda 116,2 million tonna ýetýär.
Ilatyň azalmagy we ykdysady taýdan ýaramaz dinamika bilen, isleg 2100-nji ýylda 38,7 million tonna çenli pese gaçýar, bu bolsa 2010-njy ýyldan öňki isleg bilen gabat gelýär.
Öz-özüňi üpjün etmek we söwda üçin täsirleri
Hytaýyň plastik smolalarynyň öz-özüni üpjün etmegine we onuň arassa söwda balansyna täsir edýär. Esasy ýagdaýda, Hytaýyň esasy smola önümçiligi 2020-nji ýyldaky 75,7 million tonnadan 2050-nji ýylda 183,9 million tonna çenli ýokarlanýar.
Esasy mysal Hytaýyň esasy smolalaryň arassa importçysy bolmagynda galýandygyny görkezýär, ýöne onuň arassa import pozisiýasy 2020-nji ýyldaky 27,4 million tonnadan 2050-nji ýylda 4,7 million tonna düşýär. Biz diňe 2050-nji ýyla çenli döwür barada gürrüň edýäris.
Ýakyn döwürde, Hytaý öz-özüni üpjün etmäge çalyşýarka, smola üpjünçiligi esasan meýilleşdirilen ýaly dowam edýär. Emma 2030-njy ýyllara çenli, dünýä bazarynda üpjünçilik köp bolanda we söwda dartgynlygynyň artmagy sebäpli kuwwatlyklaryň giňelmegi haýallaýar.
Netijede, Dire Demografiki senariýine görä, önümçilik ýeterlik derejeden köp we 2030-njy ýyllaryň başyna Hytaý bu smolalarda öz-özüni üpjün etmäge ýetýär we 2035-nji ýylda 3,6 million tonna, 2040-njy ýylda 7,1 million tonna, 2045-nji ýylda 9,7 million tonna we 2050-nji ýylda 11,6 million tonna arassa eksportçy hökmünde öňe çykýar.
Demografik ýagdaýyň agyrlygy we ykdysady dinamikanyň kynçylygy bilen öz-özüňi üpjün etmek we arassa eksport pozisiýasy has ir gazanylýar, ýöne söwda dartgynlylygyny azaltmak üçin "dolandyrylýar".
Elbetde, biz demografiýa, pes we pese gaçýan dogumlylyk geljegine has gamgyn göz aýladyk. XIX asyryň fransuz filosofy Ogýust Komtyň aýdyşy ýaly, "Demografiýa ykbaldyr". Emma ykbal daşa goýulmadyk. Bu mümkin bolan geljek.
Başga-da mümkin geljekler bar, şol sanda dogluş derejesiniň dikeldilmegi we tehnologik innowasiýalaryň täze tolkunynyň önümçiligi we şeýlelik bilen ykdysady ösüşi ýokarlandyrmak üçin birleşmegi. Emma bu ýerde görkezilen senariýa himiki kompaniýalara näbellilik barada gurluşly pikirlenmäge we geljegine täsir edýän kararlary kabul etmäge - ahyrsoňy öz hekaýalaryny ýazmaga kömek edip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 5-nji iýuly
